poniedziałek, 20 kwiecień 2015 05:12

Ronald Lasecki: Irina Włach nowym baszkanem Gagauzji

Oceń ten artykuł
(6 głosów)

Ronald Lasecki

15 kwietnia odbyło się zaprzysiężenie Iriny Włach, wybranej 22 marca większością 51,11% głosów na stanowisko baszkana (przywódcy) Autonomicznego Okręgu Gagauzji. Zaprzysiężenie odbyło się na centralnym placu stolicy Autonomii w Komracie, nowa baszkan złożyła swoją przysięgę w języku gagauskim. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele władz Republiki Mołdowa, duchowieństwa prawosławnego, korpusu dyplomatycznego, deputowani parlamentu i członkowie rządu Autonomii oraz deputowani do rosyjskiej Dumy Państwowej.

Obecny na uroczystości metropolita kiszyniowski i całej Mołdowy Włodzimierz nazwał dzień zaprzysiężenia „historycznym” i podarował nowej baszkan Biblię oraz ikonę, życząc jej by „z wiarą, nadzieją i miłością pracowała dla dobra ludu Gagauzji” [1], a także by kierowała się w swoich decyzjach nie tylko przepisami prawa konstytucyjnego, lecz również bożego.

Jeszcze 24 marca pozdrowienia pani baszkan-elekt przekazał patriarcha moskiewski i całej Rusi Kirył. Przywódca Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego podkreślił, że godność baszkana nakłada na spełniającego ją wiele powinności, spełnienie których zależy od przywiązania sprawującego urząd do idei dobra, pokoju i sprawiedliwości. Życzył I. Włach by doprowadziła do umocnienia sprawiedliwości społecznej, poprawy dobrobytu mieszkańców Autonomii oraz harmonizacji jej stosunków z zagranicą. Patriarcha wyraził także nadzieję, że dalszy rozwój współpracy władz Autonomii i Kościoła prawosławnego sprzyjał będzie umocnieniu w społeczeństwie ponadczasowych wartości duchowo-moralnych, zabezpieczeniu pokoju i zgody. „Życzę pani siły, Bożej pomocy i sukcesów w nadchodzącej trudnej służbie” – zakończył patriarcha [2].

Poseł pełnomocny Federacji Rosyjskiej w Mołdowie Farit Muchateszin wyraził nadzieję na realizację porozumień podpisanych przez Autonomię z regionami rosyjskimi i na zacieśnienie oraz korzyści ekonomiczne z tego tytułu dla Gagauzji, dla obwodów Rosji oraz dla Mołdowy. Podobną nadzieję wyraził jeszcze 24 marca Andriej Worobiow, gubernator obwodu moskiewskiego Federacji Rosyjskiej, z którym Gagauzja ma podpisaną umowę o współpracy [3].

Poseł turecki Mechmet Selim Kartal zapowiedział dalszą pomoc Ankary dla Komratu. „Mieliśmy wiele wspólnych projektów i będziemy nadal współpracować w tym duchu. Nasz wkład w rozwój Gagauzji i potwierdzenie jej szczególnego statusu prawnego są podstawowymi celami naszej polityki. Będzie tak też nadal. Obejmujemy was całą duszą, nasi bracia Gagauzi, i zawsze będziemy przyjaznym państwem dla Mołdowy i Gagauzji” – powiedział [4].

Pani baszkan-elekt 23 marca przekazali również gratulacje przewodniczący Rady Najwyższej Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej [5] oraz Siergiej Mironow, przewodniczący rosyjskiej partii politycznej Sprawiedliwa Rosja [6].

Analiza:

• Wybór I. Włach oznacza podtrzymanie kursu Autonomii na zbliżenie z Federacją Rosyjską. W swojej Platformie Przedwyborczej7 w obszarze stosunków zewnętrznych zapowiedziała ona między innymi:
– starania na rzecz odblokowania eksportu Gagauzji na rynek rosyjski;
– poprawę warunków dla gagauskich migrantów zarobkowych w Rosji;
– poprawę warunków dla inwestycji rosyjskich w Gagauzji;
– zacieśnienie więzi kulturowych, handlowych i ekonomicznych z Turcją;
– starania na rzecz zbliżenia Gagauzji z Unią Celną i Eurazjatycką Unią Gospodarczą;
– tworzenie gagauskich misji dyplomatycznych w innych państwach.
W sferze światopoglądowej I. Włach prezentuje stanowisko konserwatywne, niechętne zachodniemu liberalizmowi obyczajowemu i moralnemu, odwołuje się do prawosławia. W czasie kampanii przed referendum 2 lutego 2014 r. postulat zbliżenia z Rosją argumentowała m.in. niechęcią do charakterystycznego dla Zachodu liberalnego podejścia do homoseksualizmu.

• I. Włach była jednym z pomysłodawców i najaktywniejszych zwolenników podwójnego referendum 2 lutego 2014 r. nad prawem do ogłoszenia niepodległości przez Gagauzję i wyborem kierunku geopolitycznej orientacji Autonomii. Referendum to było środkiem nacisku Partii Komunistów Republiki Mołdowa (PCRM) na ówczesny liberalny rząd Iurie Leancă w Kiszyniowie.

• Pod koniec roku I. Włach wystąpiła z PCRM, po tym jak partia ta weszła w porozumienie z Liberalno-Demokratyczną Partią Mołdowy (PLDM) i Demokratyczną Partią Mołdowy (PDM) po wyborach parlamentarnych 30 listopada 2014 r. i udzieliła poparcia mniejszościowemu rządowi Chirila Gaburiciego, sformowanemu 18 lutego 2015 r. przez PLDM i PDM. W wyborach baszkana Gagauzji 22 marca 2015 r. I. Włach startowała jako niezależna kandydatka, poparcia udzieliła jej opowiadająca się za eurazjatyckim wektorem integracji Partia Socjalistów Republiki Mołdowa (PSRM).

• Zwycięstwo I. Włach w wyborach 22 marca odbyło się już w pierwszej turze większością 51,11% głosów przy frekwencji 58,1% uprawnionych. Kolejnym z kandydatów pod względem liczby zdobytych głosów był związany z PDM burmistrz Komratu Nikołaj Dudogło, którego poparło 19.05% głosujących [8].

• W kampanii wyborczej w Gagauzji uczestniczyło wielu obywateli Federacji Rosyjskiej, jak łyżwiarka Irina Rodina, bokser Nikołaj Wałujew, szachista Anatolij Karpow, piosenkarz Oleg Gazmanow, którzy udzielili poparcia I. Włach. W odpowiedzi prezydent Republiki Mołdowa Nicolae Timofti zainicjował przyjęcie ustawy zakazującej cudzoziemskim parlamentarzystom wjazd na teren Republiki Mołdowa bez wcześniejszego zaproszenia jej władz [9]. Kontrolę na odcinku granicy z Gagauzją nasiliły też porewolucyjne władze Ukrainy [10]. Ustawę o ograniczeniu prawa wjazdów cudzoziemskich parlamentarzystów poparł przegrany kandydat w wyborach baszkana N. Dudogło [11].

• Wyniki pozwalają prognozować dalsze narastanie rozbieżności pomiędzy władzami Gagauzji a mniejszościowym rządem w Kiszyniowie i popierającą go PCRM [12]. Możliwe jest natomiast zbliżenie władz Autonomii z PSRM.

• Prawdopodobna wydaje się także aktywizacja „neoosmańskiej” polityki Ankary wobec Gagauzji, szczególnie w sytuacji względnej klęski „eurazjatyckiej” polityki Moskwy na Ukrainie w roku 2014. Na tym tle prawdopodobne jest powstanie kolejnego pola zderzenia nawzajem się uzupełniających paradygmatów „imperialnego” i „trybalno-regionalnego” z jednej strony (Turcja, Rosja, Gagauzja), zaś paradygmatu nacjonalistycznego (Mołdowa, Rumunia) z drugiej strony. Ten pierwszy paradygmat reprezentuje postępową tendencję nadchodzącej epoki ponowoczesnej, podczas gdy paradygmat nacjonalistyczny kanalizuje reakcyjne i wsteczne siły ulegającej rozkładowi epoki nowoczesnej.

Fot. Baszkan Irina Włach, Gagauzinfo.md

__________________________________________
1. Ирина Влах принесла присягу перед жителями Гагаузии, http://gagauzinfo.md/index.php?newsid=17700 (18.04.2015).
2. Поздравление Святейшего Патриарха Кирилла И.Ф. Влах с победой на выборах главы Гагаузской автономии, http://www.patriarchia.ru/db/text/4016641.html (18.04.2015).
3. Губернатор Московской области Андрей Воробьев надеется на расширение сотрудничества с Гагаузской автономией, http://gagauzinfo.md/index.php?newsid=17367 (18.04.2015).
4. Ирина Влах принесла присягу перед жителями Гагаузии, http://gagauzinfo.md/index.php?newsid=17700 (18.04.2015).
5. Глава Верховного совета Приднестровья пожелал Ирине Влах «успешной работы на посту башкана» , http://gagauzinfo.md/index.php?newsid=17300 (18.04.2015).
6. Сергей Миронов: Гагаузский народ на выборах башкана сделал единственно правильный выбор, http://bloknot.ru/politika/mironov-zhiteli-gagauzii-chetko-dali-ponyat-na-ch-ej-storone-ih-simpatii-192379.html (18.04.2015).
7. Предвыборная платформа, http://www.vlah.md/index.php?do=static&page=predvybornaya-platforma (18.04.2015).
8. Отчет Центральной избирательной комиссии Гагаузии О результатах проведения выборов Главы Гагаузии и частичных выборов в НародноеСобрание Гагаузии, https://docs.google.com/file/d/0BwKWRUHOteqZOVYtTndabW1sQzQ/edit; Официально: Предварительные данные ЦИК подтверждают победу Ирины Влах с результатом в 51,01 процент голосов, http://gagauzinfo.md/index.php?newsid=17287 (18.04.2015).
9. https://www.youtube.com/watch?v=KS1dkn5YKw8 (18.04.2015).
10. Украина усилила контроль на границе с Гагаузией, http://rusvesna.su/news/1427176193 (18.04.2015).
11. Дудогло: парламент запретил агитацию иностранными гражданами из-за того, что творилось в Гагаузии, http://gagauzinfo.md/index.php?newsid=17706 (18.04.205).
12. https://www.youtube.com/watch?v=IbLLcvEtwfA (18.04.2015).

Czytany 9969 razy