czwartek, 12 marzec 2015 07:18

Leonid Sawin: Wojna hybrydowa

Oceń ten artykuł
(9 głosów)

Leonid Sawin

Ostatnio, dowódca wojsk amerykańskich w Europie, generał Ben Hodges powiedział, że za kilka lat Rosja będzie w stanie jednocześnie przeprowadzić trzy operacje bez dodatkowej mobilizacji. Jedno z tych działań to konflikt zbrojny na Ukrainie, który jest postrzegany przez NATO (oraz prezentowany w mediach) jako wojna Rosji z Kijowem, podczas której wysyła do Donbasu zaawansowaną wojskową technologię i specjalistów oraz wspiera rebeliantów.

B. Hodges powiedział, że Rosja opracowała model tzw. hybrydowej wojny, który z powodzeniem przetestowała na Krymie. W ostatnich latach termin ten był często stosowany przez sekretarza generalnego NATO Jensa Stoltenberga. Wraz z asymetrycznymi konfliktami i niekonwencjonalną wojną (sytuacja, w której żadna ze stron nie prowadzi jawnych działań wojennych), które również są na ustach ekspertów wojskowych, koncepcja hybrydowych zagrożeń jest szeroko stosowana zarówno w dokumentach Sojuszu, jak i Pentagonu.

Autorem tej koncepcji jest Frank G. Hoffman, były oficer piechoty morskiej, a teraz naukowiec z amerykańskiego Departamentu Obrony. To główny teoretyk w dziedzinie konfliktów zbrojnych i wojskowo-politycznej strategii, którego opinia jest istotna dla wysoko postawionych europejskich i amerykańskich urzędników.

F. G. Hoffman twierdzi, że konflikt będzie multimodalny (będzie prowadzony na różne sposoby) i wielokrotnego wyboru, niemieszczący się w ramach prostego projektu na zasadzie podziału na czarne i białe. Według F. G. Hoffmana przyszłe zagrożenia mogą być w coraz większym stopniu charakteryzowane jako hybrydowa mieszanka tradycyjnych i nieregularnych taktyk. Mogą też być określone jako zdecentralizowane planowanie i wykonywanie również z udziałem podmiotów niepaństwowych, wykorzystujących zarówno proste, jak i złożone technologie.

Zagrożenia hybrydowe zawierają szereg różnych sposobów prowadzenia wojny, w tym z wykorzystaniem standardowego uzbrojenia, taktyki i nieregularnych formacji, aktów terrorystycznych (w tym przemocy i przymusu) oraz braku porządku karnego.

Wojny hybrydowe mogą być prowadzone zarówno przez państwa, jak i podmioty, które nie posiadają statusu państwowego. Te multimodalne działania są przeprowadzane przez jedną lub wiele różnych służb. W czasie takich konfliktów przeciwnicy (państwa, grupy podmioty państwowe sponsorowane lub finansujące własne działania) będą korzystać z dostępu do nowoczesnych rozwiązań wojskowych, w tym szyfrowanych systemów dowodzenia, przenośnych rakiet „ziemia-powietrze" i innych nowoczesnych śmiercionośnych systemów; oraz – wspierać organizacje przedłużające wojnę partyzancką, które wykorzystują zasadzki, improwizowane urządzenia wybuchowe i morderstwa. W tym miejscu istnieje możliwość wykorzystania zaawansowanych technologicznie możliwości, takich jak zwalczanie terroryzmu i cyberwojna finansowa, które operacyjnie i taktycznie ukierunkowane i koordynowane są w celu osiągnięcia synergii w wymiarach fizycznych i psychicznych konfliktu. Wyniki można uzyskać na wszystkich poziomach wojny.

Fakt, iż to właśnie Rosji przypisuje się stworzenie wojny hybrydowej, jest niezwykle ważne. Sam F. G. Hoffman, w artykule opublikowanym w lipcu 2014 r., oskarżył Rosję, że w 2008 r. w Gruzji zostały zastosowane metody hybrydowej wojny.

We wcześniejszej pracy, analityk ów pisał, że „jego własna definicja strategii obrony narodowej skupia się na rodzajach konfliktów przeciwnika. Obejmuje też przestępczość. Wielu teoretyków wojskowych unika tego elementu i nie chce mieć do czynienia z czymś, co nasza kultura gwałtownie odrzuca i wskazuje, że jest to aspekt, do którego rozwiązania są uprawnione tylko organy ścigania. Jednak związek między organizacjami przestępczymi i terrorystycznymi jest silny, a wzrost terroryzmu i handlu narkotykami z pomocą ponadnarodowych organizacji przemytniczych, handel ludźmi, wymuszenia, itp., aby podważyć zasadność rządów lokalnych lub krajowych, jest widoczny. Znaczenie produkcji maku w Afganistanie wzmacnia tę ocenę. Ponadto, coraz większy problem gangów jako formy niszczącej życie w Ameryce i Meksyku, zwiastuje duże problemy w przyszłości."

Dalej F. G. Hoffman tak opisuje zagrożenie hybrydowe: to wg niego każdy przeciwnik, który jednocześnie i wsposób adaptacyjny używa różnych typów broni, taktyki nieregularnej, terroryzmu oraz zachowań przestępczych w strefie działań bojowych w celu osiągnięcia swoich celów politycznych.

Rzeczywiście, wojna w Meksyku i Afganistanie to przykłady takiej wojny hybrydowej. Przykładowo, wojna z narkotykami w Meksyku, w której w 2006 r. zginęło ponad 50 tys. ludzi, jest bezpośrednio związana z wojną wewnętrzną wojną o wpływy między kartelami narkotykowymi, korupcją organach egzekwujących prawo i amerykańską interwencją.

Co do Afganistanu, to rodzaj połączenia lokalnych plemion, weteranów wojny afgańsko-radzieckiej (Mudżahedini), ruchów Talibów i Al-Kaidy, które zapewniają finansowanie swoich działań poprzez produkcję opium, a także pozyskują fundusze przez islamskich salafitów. Ich metody działania to np. ataki na bazy NATO, konwoje transportowe, akty terroru i morderstwa poszczególnych osób. Odpowiedź na te działania ze strony NATO oraz Stanów Zjednoczonych prowadzą do ofiar wśród ludności cywilnej, co pomaga wspierać lokalnych bojowników.

Odniesienie się przez F. G. Hoffmana do Talibów odnosi się do wydarzeń w Afganistanie i odpowiedniego doświadczenia wojskowego USA (od 1979 r.). W książce pt. „Konflikt w XXI wieku. Pojawienie się wojny hybrydowej” (2007), analityk ów pisze, że analizował politykę takich organizacji, jak Hamas i Hezbollah. Rzeczywiście, wielu amerykańskich ekspertów uważa, że ​​libańska organizacja polityczna Hezbollah, podczas konfliktu z Izraelem w 2006 r., wykorzystała założenia wojny hybrydowej, które wykorzystali potem także powstańcy w Iraku, którzy organizowali ataki na amerykańskie siły okupacyjne. Hezbollah nie jest strukturą armii libańskiej, choć organizacja posiada militarne skrzydło broni strzeleckiej. Sieciowa struktura tej organizacji, oparta na więziach społecznych i religijnych, stanowiła silny czynnik oporu na izraelskie ataki. W Iraku, sytuacja była jeszcze bardziej skomplikowana. Przeciwko Stanom Zjednoczonym występowały jednocześnie szyickie i sunnickie organizacje bojowe, a także byli członkowie partii politycznej BAAS (zwolennicy świeckiego reżimu Saddama Husajna). Z kolei Al-Kaida przeprowadzała prowokacje w kraju, korzystając z tymczasowej anarchii.

Należy zauważyć, że te i inne badania wskazują na podobieństwo sposobu prowadzenia wojny na Zachodzie w stosunku do nowej koncepcji zagrożeń hybrydowych. Innymi słowy, USA, NATO i Izrael, z jednej strony, posiadają doświadczenie w prowadzeniu wojny hybrydowej, a z drugiej, sami doświadczyli hybrydowych działań wroga i opracowali plan przeciwdziałania. Dowodem tego podejścia jest fakt, że koncepcje wojny hybrydowej są wykorzystywane nie tylko przez amerykańską piechotę morską i siły specjalne, ale także w innych rodzajach sił zbrojnych, zwłaszcza w siłach powietrznych, dla których, jak się wydaje, ten model walki w ogóle nie jest odpowiedni.

Michael Isherwood w książce „Siły powietrzne w wojnie hybrydowej", opublikowanej przez Instytut Mitchell Związku Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych w 2009 r., daje następującą interpretację wojny hybrydowej: wojna hybrydowa zaciera różnicę między czysto konwencjonalną i typowo nieregularną wojną.

Obecnie termin ten ma trzy zastosowania. Hybrydyczność może odnosić się przede wszystkim do środowiska i warunków bojowych; po drugie, do strategii i taktyki wroga; po trzecie do rodzaju sił, które USA musi utworzyć i utrzymać. Na początku badania tego zjawiska termin ten bardzo często był stosowany dla wszystkich tych możliwości. W lutym 2009 r., generał amerykańskiej piechoty morskiej James Mattis mówił o hybrydowych wrogach oraz hybrydowych siłach zbrojnych, które Stany Zjednoczone mogą również rozwijać, aby się im przeciwstawić.

Jeśli chodzi o cele polityczne, hybrydowe wojny raczej przyjmą formę nieregularnej wojny, w której to uczestnicy mają tendencję do podważenia zasadności i wiarygodności systemu. Będzie to wymagać pomocy wojskowej USA w celu wzmocnienia zdolności rządu do spełnienia potrzeb społecznych, gospodarczych i politycznych swojego narodu.  

Co ważne, kontekst hybrydowy, o którym powiedziano, że nie jest niczym innym, jak produktem globalizacji, zaciera granice tradycyjnych norm i zasad. A siłą napędową tej globalizacji były w pierwszej kolejności Stany Zjednoczone.

Amerykańskie doświadczenia wojskowe zdobyte w Kosowie, Afganistanie i Iraku, pokazały, że należy sformatować etapy wojny. Dowódcy planują obecnie operacje wojskowe z zerowej fazy, które przekształcą się w operacje dominujące, a następnie w operacje stabilizacyjne i odbudowujące. Wzór ten był ważny przy tworzeniu głównych etapów przygotowania i głównej bitwy.
Hybrydowa wojna jest inna, ponieważ pozwala wrogom angażować się w kilka etapów wojny w tym samym czasie i przynosi inne wyzwania siłom zbrojnym.

M. Isherwood zauważał również, że potencjalnie prowadzić wojnę hybrydową może także Korea Północna i Iran. Stwierdzał on, że złożoność wojny hybrydowej wymaga od dowódców wojskowych i przywódców cywilnych świadomości ich środowiska pracy, albo, jak mówią w amerykańskiej piechocie morskiej – „poczucia przestrzeni walki". Wróg hybrydowy może ukryć się wśród ludności cywilnej, nie być podobnym do typowego wroga i użyć „e-schronienia" w celu stworzenia globalnego rynku telekomunikacyjnego.

Należy podkreślić, że termin „zagrożenia hybrydowe" został wykorzystany w ostatnich trzech czteroletnich amerykańskich raportach obrony, opublikowanych w 2006, 2010 i 2014 roku. W związku z tym, jest to dobrze zaprojektowany model koncepcyjny, który jest faktycznie realizowany w doktrynie militarnej USA i NATO. Amerykańskie siły zbrojne w razie potrzeby są w stanie wykorzystać te koncepcje., np. w wypadku Meksyku lub sieci społecznych w cyberprzestrzeni. Ale dlaczego winą za to obarczają Rosję...?

Tłumaczenie: Agata Spustek
Tekst pochodzi z portalu Geopolitika.ru
Czytany 8991 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 10 marzec 2015 14:51